Deprem ve tsunami vurdu , 25 bin ölü   27.12.2004     Ntvmsnbc

Hint Okyanusu kıyıları, şiddetli depremlerle sarsıldı. Son 40 yılın en şiddetli depreminin neden olduğu tsunamiler sonucu, 25 bin kişi yaşamını yitirdi.

Richter ölçeğine göre 9 büyüklüğündeki depremin merkez üssü, Endonezya’nın Sumatra adasının batı sahili açıklarında, denizin 40 kilometre altındaydı. Depremin şiddeti, Singapur ve Tayland’ın kuzeyindeki kentlerde bile hissedildi. Depremin ardından oluşan dev tsunamiler, Endonezya, Sri Lanka, Hindistan, Tayland ve Malezya başta olmak üzere 8 ülkeyi vurdu. 1 milyon kişi evsiz kalırken, depremde bin kilometrelik fayın kırıldığı açıklandı.

Sarsıntı ve ardından oluşan tsunami, en çok Sri Lanka’da can kaybına neden oldu. Kıyı kasabalarınıvuran 6-10 metrelik dev deprem dalgaları, 12 bin kişinin ölümüne yol açtı.

Depremin merkez üssü olan Sumatra Adası’nın bağlı olduğu Endonezya’da, şu ana dek belirlenebilen ölü sayısı 4 bin 500.

Yetkililer, Hindistan’ın Andaman ve Nikobar adalarında da yaklaşık 3 bin kişinin öldüğünü bildirdi. Toplam 6 bin 279 kişinin öldüğü Hindistan’da, dev deprem dalgaları balıkçı teknelerini kıyıdan onlarca metre içerilere sürükledi.

Tayland’da en az 830 ölü kayıtlara geçti; 7 bin 200 kişi ise yaralı.

Deprem dalgaları kıyıya ulaştığı sırada, güneydeki tatil köylerinde denize giren veya güneşlenen çok sayıda turist de kayboldu.

MALDİV ADALARI SULAR ALTINDA

44 kişinin öldüğü Malezya’da, kıyıya yakın evler ve oteller, önlem amacıyla boşaltıldı. Deniz seviyesinden sadece bir metre yükseklikteki Maldiv Adaları’nda ise 32 kişi yaşamını yitirirken, başkentin üçte ikisinin de sular altında kaldığı ve büyük maddi hasar meydana geldiği bildiriliyor.

Myanmar’da 10, Bangladeş’te de 2 kişi yaşamını yitirdi. Depremin tetiklediği dev dalgalar merkez üssünden 6 bin kilometre uzaktaki Afrika’yı da vurdu. Somali’nin kuzey kıyısında en az 9 kişinin öldüğü bildirildi.

Dalgalar Mauritus, Reuninon ve Seyşel Adaları’ndan sonra, Kenya kıyılarında da etkili oldu.

DÜNYADAN YARDIM AKIYOR

AB, depremin ardından toplam 3 milyon euro (yaklaşık 5,6 milyon YTL) tutarında yardım yapacağını açıkladı.

Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay örgütleri, ilk aşamada 6,5 milyon dolarlık acil yardım çağrısı yaptı. Kızılhaç ve BM görevlilerinin, durum değerlendirmesi yapmak için bölgeye gönderildiği belirtildi.

Bu örgütlerin, özellikle salgın hastalıkların önlenmesi ve depremzedelerin, barınma ve gıda ihtiyaçlarını karşılamak için uğraş vereceği açıklandı.

ABD, İngiltere, Fransa, Almanya, Hollanda, Avusturya ve İtalya, Venezüella ve Yunanistan da bölgeye yardım göndereceğini açıklayan ülkeler arasında.

Geçen yıl bugün İran’ın Bam kentinde meydana gelen depremde de 40 bin kişi yaşamını yitirmişti...Ntvmsnbc 27-12-2004

Tsunami toprağı ve insanı yuttu / Radikal 27-12-2004

'Çocukları çekti aldı'

Dehşeti yaşayanlar, dev dalgaların çocukları anne-babalarının elinden kopararak boğduğunu anlattı. Endonezya'daki Lhekseumav Hastanesi'ne 107 ceset getirilirken, bir hastane yetkilisi, ölenlerin çoğunun 10 yaşından küçük çocuklar olduğuna dikkat çekerek, "Şiddetli dalgalar çocuklarını taşıyan ailelere çarpınca çocuklar suya düşmüş ve boğulmuş olmalı" dedi.

Sri Lanka: Ada ülkesi Sri Lanka'da dalgalar kıyıdan iki km içeri girdi. Dün akşam ölü sayısı 4 bin 500'ü bulurken, 20 milyonluk nüfustan 1 milyonu felakette zarar gördü. Devlet Başkanı Çandrika Kumaratunga, bunun ülke tarihindeki en büyük felaket olduğunu belirtip 'ulusal felaket' ilan etti. Kumaratunga, "Doktora ihtiyacımız var. Yurt dışında bulunan Sri Lankalı doktorları ülkeye dönmeye çağırıyoruz. Dünyadaki tüm doktorlardan da yardım bekliyoruz" dedi. Ayrılıkçı Tamil Kaplanları'yla içsavaşın yaşandığı ülkede 20 bin asker kurtarma çalışmalarına sevk edildi. Tamil Kaplanları, kendi bölgelerinde 1500 kişinin öldüğünü açıkladı. Buna bir yetimhanede dalgalara yakalanan 170 çocuk da dahil. Gazeteciler, başkent Colombo'nun güneyinde sahilden getirilen cesetlerin yollara serildiğini ve yüzlerce kişinin yakınlarını aradığını aktardı. Ev, otel, ticaret merkezi, liman ve tekneler büyük zarar gördü. John Keels oteller zincirinden beşi tamamen su altında kaldı. Yüzlerce köy ve kasabayla iletişim çöktü. Norveç, 1.5 milyon dolar yardım gönderdi.

Maldiv Adaları: Yaklaşık bin mercan adasından oluşan Maldivler de turizm sezonunun en hareketli döneminde tsunaminin yıkımına uğradı. Deniz seviyesinden sadece 'bir metre' yükseklikte olan Maldivler'in başkenti 84 bin nüfuslu Male'nin üçte ikisi dev dalgaların altında kaldı. Resmi rakamlara göre biri Britanyalı 32 kişi ölürken, iletişim kurulamayan yerlerde de ölü olduğu sanılıyor. Turistlere pek zarar gelmediği belirtiliyor. Hükümet sözcüsü Ahmed Şahid, dua ettiklerini belirterek "Ülkemizin bir bölümü yok oldu" dedi. Tek uluslararası havaalanı da, hasar nedeniyle kapatıldı.

Hindistan: Güney sahillerindeki kulübeler yerle bir olurken, balıkçı sandalları battı. Sadece Tamil Nadu eyaletinde ölü sayısı 1700'ü, toplamda 3 bini aştı. Balıkçılar, sandallarının kâğıttan yapılmış gibi dalgalar üzerinde uçuştuğunu, suları cesetten geçilmeyen Madras'ın mezarlığa döndüğünü söyledi. Andra Pradeş'te ise 400 balıkçı kayıp durumda ve dolunayda denize girme törenine giden aralarında çocukların da bulunduğu 200 kişi öldü. Genellikle kapasitelerinin üzerinde yolcuyla sefer yapan onlarca gemiden de haber alınamıyor. Güney sahilinin en ucunda bir kayalığın üzerine 500 turistin sığındığı belirtildi. Ordu kurtarma çalışmaları için alarm durumunda.

Endonezya: Dün akşam itibarıyla ölü sayısı 4 bin 422'yi buldu. Depremin merkez üssüne en yakın kara parçası olan Sumatra'da yollar, köprüler, havaalanları, telefon ve elektrik hatları büyük zarar gördü. 50 bin kişi evlerini terk edip güvenli yerlere kaçtı. Askeri birlikler zırhlı araçlar, helikopter ve sahil güvenlik tekneleriyle arama kurtarma çalışmalarına koyulsa da, kurbanların bulunduğu yerlere ulaşmakta büyük güçlük çekildi. Birçok yerleşim yerinde morglar tamamen doldu. Ancak Sumatra'da ülkenin en önemli sanayi tesislerinden Arun Doğalgaz Santralı hasar görmedi.

Tayland: Yılda 12 milyon turist ağırlayan ünlü turistik beldeler dalgalar altında kaldı. Sokaklar ırmağa dönerken, 310 kişi öldü, yüzlerce kişi yaralandı. Doğal güzellikleriyle meşhur Phuket Adası, büyük zarar gördü. Burada bulunan 2 bin Polonyalı turistten biri, ailesine telefonda kaldıkları otelin plajındaki herkesin boğulduğunu anlattı. Meşhur Zümrüt Mağarası'ndan ise aralarında turistlerin de bulunduğu 70 dalgıç kurtarıldı. 10 bin turist güvenli yerlere nakledildi, binlerce turist de teknelerle yüksek yerlere ulaşmaya çalıştı.

'Uyarı sistemi olsaydı...'

Malezya'da 28, Birmanya'da 10, Bangladeş'te de iki kişi öldü. ABD Jeoloji Araştırmaları'ndan Waverly Person, bilançonun bu kadar yüksek olmasını söz konusu ülkelerin tsunamiye karşı uyarı sistemi kullanmamasına bağlayarak, "Uyarı sistemi olsaydı bu insanlar kurtarılabilirdi" dedi. Kızılhaç, acil yardım çağrısı yapıp bölgeye 870 bin dolar aktardı ve 6.5 milyon dolara daha ihtiyaç olduğunu duyurdu. Tıbbi yardım bugün yollanıyor. Bölgede salgın hastalık riski ve içme suyu sıkıntısı var. (Dış Haberler)

Dalgalar kara kıtaya da ulaştı

Tsunamiden Hint Okyanusu'na kıyıları olan doğu Afrika ülkeleri de etkilendi. Somali'de dokuz, Kenya'da bir kişi hayatını kaybetti. Madagaskar, Somali ve Tanzanya'da alarm durumuna geçildi.

Özellikle nehirlerin Hint Okyanusu'yla buluştuğu bölgede deniz suyu kıyıdan üç km. içeri girdi. Somali başkenti Mogadişu'da sular iki metre yükseldi, denizde 50 tekne battı.

Ayrıca Mauritius ve Reunion Adası'nda da sahil bölgeleri boşaltıldı. Seyşel Adaları'nda yüzlerce ev sular altında kalırken, halk yüksek yerlere çıkmaya çağrıldı.

Güney Asya'yı vuran tsunami dalgaları sahil bölgelerindeki hapishaneleri de yıkınca, yüzlerce mahkûm ortadan kayboldu.

Sri Lanka'nın Matara kentinde bulunan hapishane dev dalgalar nedeniyle zarar görünce 200 kadar mahkûm kayıplara karıştı.

Dalgalar Endonezya'nın Sumatra Adası'nda da bir hapishanenin duvarlarını yıkınca 200'den fazla mahkûm kayboldu. Yetkililer mahkûmların sulara kapılmış olabilecekleri gibi firar etmiş olabileceklerine de dikkat çekti. Radikal 27-12-2004

Asya kıyameti Afrika’yı bile vurdu / Hürriyet 27-12-2004

ADALAR SİLİNDİ

Maldiv Adaları’nda da büyük bir su baskını olduğu, deniz seviyesinden sadece 1 metre yükseklikte bulunan birçok adanın haritadan silindiği haber veriliyor. 1192 mercan adadan oluşan Maldivler’de 32 kişinin öldüğü bildirildi. Ülkenin tek uluslararası havaalanı ise trafiğe kapatıldı. Deprem ve tsunamiden etkilenen Güney Asya bölgesinde elektrik ve telefon hatları kesildiğinden, hasar ve can kaybı konusunda bilgi almak güçleşiyor. Yetkililer sular çekildikçe daha fazla ceset bulacaklarından endişe ediyorlar.

10 metrelik tsunami dalgaları

ENDONEZYA’nın bin 500 metre açığında, okyanus tabanının 40 kilometre derininde gerçekleşen dev sarsıntı, bin kilometrelik fayı harekete geçirdi. Fayla birlikte milyarlarca tonluk su kütlesi de harekete geçti. Saatte 800 kilometre hızla ilerleyen dalgalar, 1 buçuk saat sonra ulaştıkları Sri Lanka açıklarında aniden 200 kilometrelik hıza düştü. Ancak dalgalar, ani yavaşlamanın etkisiyle 6 ile 10 metre yüksekliğe ulaşarak 150 kilometre süratle kıyıya vurdu. Dalgaların 4 bin 600 kilometre uzaklıktaki Afrika’ya ulaşması ise 5 saati buldu. Endonezya, Malezya, Sri Lanka, Tayland, Hindistan, Bangladeş, Maldivler, Myanmar, Somali, Kenya ve Tanzanya’yı etkileyen korkunç tsunami dalgaları inanılmaz bir süratle sahil şeritlerini süpürdü.

Erken uyarı sistemi yoktu

HİNDİSTAN’ın Madras kentindeki ünlü Marina Plajı’na dev tsunami dalgalarının ulaşması 2 saat aldı. Bölgedeki yoksul ülkeler, Japonya’dakine benzer bir tsunami erken uyarı sistemi kurmuş olsalardı, binlerce kişinin hayatı kurtulacak, büyük felaket yaşanmayacaktı.

Dolunay depremi tetikledi mi

DEPREMİN, Ateş Çemberi olarak nitelendirilen bölgede, dolunay zamanında meydana gelmesi birçok insanın aklına ayın depremler üzerindeki etkisini getirdi. İÜ Öğretim üyesi Doçent Oğuz Gündoğdu, ayın çekim gücü ile depremler arasındaki ilişkinin araştırıldığını, ancak henüz bilimsel kurala bağlanmadığını söyledi.

Karadakini denize denizdekini karaya

Dalış sporu ile ilgilenenler için bir cennet olan Tayland’ın Phuket Adası’nı vuran tsunami, tatil cennetini cehenneme çevirdi. Denizin kıyısında bulunan tekne, jet-ski gibi araçlar kent merkezine kadar sürüklenirken, birçok otomobil de dev dalgalarla denize sürüklendi. Malezya’nın turistik adası Penang tsunamiye 28 kurban verdi. Limana halatla bağlanmış tekneler tsunamiyle birlikte kentin caddelerine kadar taşındı. Tsunami en fazla Sri Lanka’yı etkiledi. Dev dalgalar Sri Lanka sahilinin geniş bir kesimini sular altında bıraktı. Başkent Colombo’nun 60 km güneyindeki Maddampegama’da evler okyanusun sularına gömüldü.

Dev dalgaların eseri

Tsunami dalgaları Tayland’ın turist merkezi Phuket adasını altüst etti. Denizin içinde ne varsa caddelere fırladı. Sahilden uçarak gelen bir sandal sokak ortasında devrilmiş otobüsün altına girdi. Turistler manzarayı dehşet içinde izledi. Hindistan’ın Madras kentinde tsunaminin yuttuğu balıkçı teknesi kıyıdaki taşlara vurdu. Omurgası kırılan tekne tamamen kullanılamaz hale geldi.

Sahillerden topladılar

Tayland’ın güneyindeki Phuket’teki Patong plajından çok sayıda ceset toplandı. Ne ambulans vardı, ne bir sedye. Bölge halkı karga tulumba taşıdıkları cesetleri kamyonetlere atarak götürdüler. Hindistan’da da sahillerden toplanan boğulmuş insanların cesetleri Madras Devlet Hastanesi’ne sığmadı. Cesetler arasında karısını bulan bir adam başucuna çöküp ağladı...Hürriyet 27-12-2004


Bu haberi arkadaşına gönder:
Gönderen Ad Soyad : 
Alıcı E-Posta Adresi :